Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας (Σ.Α.Π.)

Το Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας (Σ.Α.Π.) συνιστά ένα ολοκληρωμένο εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού για την αναβάθμιση της προσβασιμότητας στον αστικό χώρο. Διασφαλίζει ότι όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου ή ικανοτήτων, έχουν τη δυνατότητα ασφαλούς και άνετης μετακίνησης και χρήσης των δημόσιων υποδομών. Στόχος του Σ.Α.Π. είναι να προσδιορίσει τα σημεία των απαιτούμενων διαμορφώσεων, επεμβάσεων και κατασκευών και τις προσβάσιμες γραμμικές διαδρομές μεταξύ αυτών ώστε να δημιουργείται σε επίπεδο δήμου ένα δίκτυο προσβάσιμων μετακινήσεων στην αρχή της «προσβάσιμης αλυσίδας» προς βασικές κοινόχρηστες και κοινωφελείς χρήσεις. Δίνεται έμφαση στην εξασφάλιση ασφαλών και προσβάσιμων πεζοδρομίων, διαβάσεων, νησίδων, περιοχών στάθμευσης, πάρκων και αλσών, ώστε να προάγεται η ισότιμη συμμετοχή όλων στην αστική ζωή.

Η Consortis προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες, από την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης έως την υποστήριξη στην υλοποίηση προτεινόμενων παρεμβάσεων, διασφαλίζοντας μια ομαλή μετάβαση προς ένα πιο προσβάσιμο αστικό περιβάλλον.

Προσέγγιση

Στους περισσότερους δήμους της Ελλάδας διαπιστώνεται ουσιώδης ανεπάρκεια στην προσβασιμότητα δημόσιων χώρων και υποδομών, γεγονός που συνιστά εμπόδιο στη μετακίνηση και την καθημερινή δραστηριότητα σημαντικού τμήματος του πληθυσμού. Πολλές αστικές περιοχές παραμένουν δυσπρόσιτες για άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένους, παιδιά, εγκυμονούσες και όσους αντιμετωπίζουν προσωρινές ή μόνιμες κινητικές δυσκολίες. Ανεπαρκής σχεδιασμός επηρεάζει σημαντικό μέρος του πληθυσμού, εκτιμώμενο έως και το 50%. Παρά τις πρόσφατες προσπάθειες βελτίωσης κατ΄ επιταγή των ευρωπαϊκών οδηγιών, τα περισσότερα ελληνικά αστικά κέντρα παραμένουν μη φιλικά προς τα εμποδιζόμενα άτομα.

Η εκπόνηση Σ.Α.Π. αποτελεί θεσμική και νομοθετική υποχρέωση της πολιτείας, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση σε υποδομές και υπηρεσίες, ανταποκρινόμενη παράλληλα στις σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις για βιώσιμα και προσβάσιμα αστικά περιβάλλοντα.

Η εκπόνηση του Σ.Α.Π. ακολουθεί τα παρακάτω βήματα:

Διεξάγεται συλλογή, επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων σχετικά με την υφιστάμενη κατάσταση των δημόσιων χώρων, την πρόσβαση σε δημόσια κτίρια και την κατάσταση των υποδομών.
Πραγματοποιείται λεπτομερής καταγραφή των στρατηγικών σχεδίων του δήμου, υφιστάμενων μελετών, των πολεοδομικών και πληθυσμιακών χαρακτηριστικών, καθώς και των κυκλοφοριακών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης σε συνάρτηση με την κίνηση των πεζών.
Γίνεται καταγραφή και χαρτογράφηση με χρήση ειδικού εξοπλισμού της υφιστάμενης κατάστασης, αποτίμηση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών των υποδομών πεζών, καταγραφή διαθέσιμων στοιχείων/κατασκευών και εξυπηρετήσεις για ΑμεΑ, καταγραφή των σημείων που απαιτούν παρεμβάσεις για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας, όπως δημόσιοι χώροι, διαδρομές, σημεία καταφυγής, θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ, ποδηλατοδρόμοι, στάσεις ΜΜΜ, δομές υγείας και δημόσια κτίρια. Παράγονται χάρτες της περιοχής σε μορφή διανυσματικών αρχείων τύπου shapefile, όπου σημειώνονται τα στοιχεία της ανάλυσης.
Υποβάλλονται συγκεκριμένες προτάσεις παρεμβάσεων ως προς την εξασφάλιση προσβασιμότητας, οι οποίες αποτυπώνονται σε θεματικούς χάρτες και συνοδεύονται από πίνακες αστικού εξοπλισμού, ειδικές κατασκευές και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Παράγονται χάρτες της περιοχής σε μορφή διανυσματικών αρχείων τύπου shapefile όπου σημειώνονται τα σημεία και οι γραμμικές παρεμβάσεις, οι προτεινόμενες διαδρομές, υπαίθριοι κοινόχρηστοι χώροι κ.α οι οποίοι απαιτείται να γίνουν προσβάσιμοι. Συντάσσεται χρονοδιάγραμμα και προγραμματισμός υλοποίησης των οριζόμενων από το Σ.Α.Π. απαιτούμενων διαμορφώσεων και κατασκευών, μέσω υλοποίησης μελετών και έργων.

Οφέλη

Η υλοποίηση του Σ.Α.Π. αποφέρει πολυάριθμα οφέλη τόσο στους δήμους όσο και στους πολίτες. Αναλυτικότερα:

Διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, κοινόχρηστους χώρους και αγαθά για όλους, ανεξαρτήτως φυσικών ή άλλων χαρακτηριστικών.
Ενισχύεται η κοινωνική συνοχή, η αυτονομία και η ενεργή συμμετοχή όλων των πολιτών.
Μειώνονται τα εμπόδια στη μετακίνηση και αυξάνεται η ασφάλεια στον αστικό χώρο.
Η συμμόρφωση με τη νομοθεσία και τις ευρωπαϊκές οδηγίες συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη και ενισχύει τη δημιουργία αστικών περιοχών που χαρακτηρίζονται από φιλικότητα και λειτουργικότητα.
Αναβαθμίζεται η εικόνα της πόλης και η ποιότητα ζωής.

Η Consortis από το 2022 έχει εκπονήσει / συμμετάσχει στην εκπόνηση Σχεδίων Αστικής Προσβασιμότητας για επτά Δήμους της χώρας, μεταξύ των οποίων:

Σ.Α.Π. Δ. Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων
Σ.Α.Π. Δ. Παύλου Μελά
Σ.Α.Π. Δ. Καλαμαριάς
Σ.Α.Π. Δ. Ηράκλειας
Σ.Α.Π. Δ. Κορδελιού – Ευόσμου